Địa chỉ: Phố Phạm Văn Bạch, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội

Sốt xuất huyết và những điều cần biết

Sốt Dengue và sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm gây dịch do virus Dengue gây nên. Virus truyền từ người bệnh sang người lành do muỗi đốt. Muỗi Aedes aegypti là côn trùng trung gian truyền bệnh chủ yếu. Bệnh sốt xuất huyết xảy ra quanh năm, nhưng thường gia tăng vào các tháng mùa mưa.

Bệnh sốt xuất huyết có những biểu hiện như thế nào?

  • Sốt cao đột ngột, liên tục kéo dài từ 2-7 ngày.
  • Đau đầu, nhức mỏi toàn thân, chán ăn, buồn nôn.
  • Da sung huyết, phát ban, xuất huyết: Chấm xuất huyết ở dưới da, chảy máu chân răng, chảy máu cam, xuất huyết ở kết mạc mắt, xuất huyết nội tạng…
  • Sốc giảm thể tích…

Căn cứ theo mức độ nặng nhẹ, có thể chia sốt xuất huyết Dengue làm 4 độ:

  • Độ I: Sốt đột ngột, kéo dài từ 2-7 ngày; nghiệm pháp dây thắt dương tính.
  • Độ II: Triệu chứng như độ I, kèm theo xuất huyết tự nhiên dưới da hoặc niêm mạc.
  • Độ III: Có dấu hiệu suy tuần hoàn, mạch nhanh nhỏ, huyết áp kẹt, hạ huyết áp; kèm theo các triệu chứng như da lạnh, ẩm, bứt rứt hoặc vật vã li bì.
  • Độ IV: Sốc nặng, mạch nhỏ khó bắt, huyết áp không đo được (HA = 0).

Trong quá trình diễn biến của bệnh, người bệnh có thể chuyển từ độ nhẹ sang độ nặng. Đặc biệt nguy hiểm khi có xuất huyết, thoát huyết tương, sốc giảm thể tích và rối loạn đông máu, nếu không được chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời dễ dẫn đến tử vong.

Nguy cơ diễn biến nặng của bệnh sốt xuất huyết?

Trong theo dõi, chăm sóc người bệnh sốt xuất huyết Dengue, quan trọng là phát hiện ra những dấu hiệu nặng của bệnh để can thiệp, xử trí kịp thời.

Bệnh sốt xuất huyết Dengue thường diễn biến qua các giai đoạn như sau:

Giai đoạn sốt

  • Sốt cao đột ngột, liên tục kéo dài từ 2-7 ngày (nguy cơ co giật).
  • Chấm xuất huyết ở dưới da, chảy máu chân răng, máu cam (nguy cơ xuất huyết).
  • Chán ăn, buồn nôn (Nguy cơ hạ đường huyết, calci máu, thiếu dịch…).
  • Da sung huyết, phát ban.
  • Nhức đầu, hai hố mắt; đau cơ, khớp (dẫn đến tâm lý mệt mỏi, lo lắng).
  • Xét nghiệm: Nghiệm pháp dây thắt dương tính, Hematocrit bình thường; Số lượng tiểu cầu bình thường hoặc hơi giảm, Bạch cầu thường giảm.

Giai đoạn nguy hiểm

Thường vào ngày thứ 3-7, nhiệt độ bắt đầu giảm xuống còn 37,5-380C, tăng tính thấm thành mạch xuất hiện đồng thời với tăng haematocrit, thoát huyết tương.

Ở giai đoạn này, nguy cơ biến chứng nguy hiểm nhất: Sốc và xuất huyết nặng, đặc biệt là xuất huyết não, xuất huyết tiêu hoá, không xử trí kịp thời sẽ dẫn đến suy đa phủ tạng và tử vong.

Các dấu hiệu cảnh báo sốt xuất huyết nặng: Đau bụng hoặc tăng cảm giác đau, nôn liên tục, ứ dịch trên lâm sàng, xuất huyết niêm mạc: Chảy máu mũi, lợi, kết mạc, tiểu ra máu…; Ý thức u ám, kích thích; Gan to > 2 cm dưới bờ sườn; Tăng hematocrit cùng với giảm nhanh số lượng tiểu cầu.

Dấu hiện tiền sốc: Vật vã, lừ đừ, li bì, đau vùng gan, da sung huyết, chi mát, mạch nhanh nhưng huyết áp vẫn trong giới hạn bình thường, xuất huyết niêm mạc, tiểu ít. Xét nghiệm Hematocrit tăng cao, tiểu cầu giảm nhanh chóng.

Hội chứng sốc Dengue: Da ở các chi lạnh, ẩm; Mạch nhanh, nhỏ; Huyết áp hạ hoặc kẹt; Tiểu ít; Hematocrit tăng, tiểu cầu giảm.

Nguy cơ liên quan đến điều trị:

  • Suy gan: Do dùng Paracetamol quá nhiều
  • Sốc: Truyền thừa dịch.
  • Dị ứng, sốc phản vệ do truyền chế phẩm máu, do truyền dung dịch keo hoặc do dùng thuốc
  • Thừa dịch (Nguy cơ phù phổi).
  • Rối loạn điện giải

Giai đoạn phục hồi

Sau giai đoạn nguy hiểm 24 – 48 giờ, dịch được hấp thu dần vào lòng mạch trong vòng 48 – 72 giờ. Toàn trạng tốt lên, người bệnh thèm ăn, các triệu chứng tiêu hóa giảm xuống, huyết động ổn định và tiểu được. Phần lớn người bệnh hết sốt và không có biến chứng nặng và sẽ khỏi bệnh trong vòng vài ngày.

Trong giai đoạn này, thông thường người bệnh sẽ:

  • Hạ thân nhiệt.
  • Nhịp tim có thể chậm và có một số thay đổi trên điện tâm đồ.
  • Những trường hợp có thoát huyết tương thì trong giai đoạn này sẽ tái hấp thu lại lòng mạch gây quá tải thể tích ® không được truyền dịch trong giai đoạn này.

Khi nào người bệnh nên xét nghiệm sốt xuất huyết?

Sốt xuất huyết là một bệnh nhiễm virus gây ra triệu chứng đầu tiên là sốt, theo cảnh báo thời gian nguy hiểm nhất của bệnh là từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, do đó bạn nên đi xét nghiệm sốt xuất huyết từ ngày thứ 3 của sốt.

Người bệnh cần làm các xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu để theo dõi số lượng tế bào máu thay đổi hàng ngày và các xét nghiệm chẩn đoán virus gồm xét nghiệm về kháng nguyên và kháng thể.

Người bệnh sốt xuất huyết cần nhập viện khi có các triệu chứng: vật vã, lờ đờ, li bì, không ăn uống được, đau bụng, nôn ói hoặc khi có các triệu chứng xuất huyết dưới da, xuất huyết niêm mạc… Người bệnh cũng cần nhập viện ngay nếu khi xét nghiệm nếu tiểu cầu thấp dưới 30 g/L.

Chăm sóc người bệnh sốt xuất huyết như thế nào?

Người bệnh nên uống nhiều nước (Oresol, nước hoa quả, nước canh…), nằm với tư thế đầu bằng, kê chân cao, ủ ấm để tránh nguy cơ sốc (thoát huyết tương – xuất huyết).

Để hạ sốt cho người bệnh, nên nới lỏng quần áo, nằm nơi thoáng mát, chườm mát, lau người bằng nước ấm, hạ sốt bằng Paracetamol theo y lệnh, thận trọng ngộ độc gan, không dùng Aspirin.

Người bệnh nên ăn mềm, lỏng, dễ tiêu, chia làm nhiều bữa trong ngày, không kiêng khem, tăng cường vitamin (nước hoa quả chanh, cam…), không nên dùng nước giải khát có màu nâu.

Các biện pháp phòng ngừa

– Bảo vệ tránh không bị muỗi đốt: ngủ màn ban ngày, không cho trẻ chơi ở những chỗ tối, đuổi muỗi (đốt nhang muỗi, xịt muỗi), mặc quần áo dài tay, dùng kem thoa chống muỗi.

– Diệt muỗi và loăng quăng:

– Phun thuốc diệt muỗi, dọn dẹp những chỗ muỗi thích đậu, nghỉ như dây treo, quần áo, chỗ tối.

– Diệt loăng quăng: Đậy nắp thùng chứa nước, súc rửa chum vại thường xuyên, dọn chỗ đọng nước trong và quanh nhà, thả cá bảy màu ăn loăng quăng.

ĐỊA ĐIỂM XÉT NGHIỆM SỐT XUẤT HUYẾT

  1. Viện Huyết học – Truyền máu TW (phố Phạm Văn Bạch, quận Cầu Giấy, Hà Nội): Từ 6h30 – 17h các ngày thứ 2 đến thứ 6 (khám theo bảo hiểm y tế, khám thu phí và khám theo yêu cầu); 7h30 – 17h thứ 7 (khám theo yêu cầu).
  2. Các điểm hiến máu và xét nghiệm ngoại Viện: 8h – 12h và 13h30 – 17h từ thứ 2 đến thứ 7.
  • Số 26 Lương Ngọc Quyến, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.
  • Số 132 Quan Nhân, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
  • Số 10, ngõ 122 đường Láng, quận Đống Đa, Hà Nội.

NIHBT

Tag :

Bài viết liên quan