Nhận diện dấu hiệu bệnh tay chân miệng, cha mẹ không nên chủ quan

Sự xuất hiện trở lại của chủng vi rút EV71 có độc lực cao có thể khiến nhiều ca bệnh tay chân miệng biến chứng nặng, diễn tiến nhanh. Các bậc phụ huynh, người chăm sóc trẻ cần theo dõi sát tình hình sức khoẻ và đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để thăm khám khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh.

Bệnh tay chân miệng là bệnh nhiễm vi rút cấp tính, lây truyền theo đường tiêu hoá, thường gặp ở trẻ nhỏ và có khả năng gây thành dịch lớn. Hiện nay chưa có vắc xin phòng bệnh tay chân miệng.

Theo thông tin từ Bộ Y tế, trong gần 03 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 25.094 ca mắc tay chân miệng, 04 ca tử vong; riêng khu vực phía Nam chiếm 71,9% số ca mắc. Bệnh chủ yếu gặp ở trẻ 1–5 tuổi (92,7%). Đáng lưu ý, sự lưu hành của chủng Enterovirus 71 (EV71) có thể gây biến chứng nặng, diễn tiến nhanh.

Ai cũng có thể mắc bệnh nhưng thường gặp ở trẻ dưới 10 tuổi, nhất là trẻ dưới 5 tuổi, trẻ dưới 3 tuổi thường chuyển nặng nhanh và nguy cơ biến chứng cao.

Bệnh có các triệu chứng điển hình: Sốt > 37,5 °C; loét miệng; phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, vùng mông, đầu gối. Khi phát hiện trẻ có các triệu chứng điển hình nêu trên, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để khám, tư vấn và điều trị kịp thời.

Nguồn truyền nhiễm bệnh tay chân miệng

• Ổ chứa: Người bệnh hoặc người lành mang vi rút trong các dịch tiết từ mũi, hầu, họng, nước bọt, dịch tiết từ các nốt phỏng hoặc phân của bệnh nhân.
• Thời gian ủ bệnh từ 3 – 7 ngày.
• Thời gian lây nhiềm từ vài ngày trước khi khởi phát cho đến khi hết loét miệng và các phỏng nước, thường dễ lây nhất trong tuần đầu.

Đường lây truyền bệnh tay chân miệng

• Nước bọt, dịch tiết từ mũi họng, chất dịch từ các nốt phỏng của người bệnh
• Đồ chơi, dụng cụ sinh hoạt, bàn ghế, quần áo, nền nhà bị nhiễm vi rút
• Tiếp xúc với phân của người bệnh, đặc biệt là khi thay tã cho trẻ
• Giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi.

Biện pháp phòng chống bệnh tay chân miệng

• Thường xuyên rửa tay với nước rửa tay diệt khuẩn dưới vòi nước chảy
• Ăn chín, uống sôi
• Thường xuyên vệ sinh nơi ở, dụng cụ thường dùng bằng chất tẩy thông thường
• Không cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh
• Sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh
• Đưa trẻ đi khám chữa ngay ở cơ sở y tế uy tín khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh.

Thực hiện tốt “3 sạch” gồm:

Ăn uống sạch: Thực hiện ăn chín, uống chín, sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hàng ngày, đảm bảo vật dụng ăn uống sạch sẽ và không cho trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay, vật dụng ăn uống như cốc, bát, đĩa, thìa.

Ở sạch: Vi rút có thể tồn tại ở bề mặt đồ vật trong không gian sống. Vì vậy, cần thường xuyên lau sạch các bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.

Bàn tay sạch: Trẻ và người chăm sóc trẻ cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn/cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ.

Thu gom, xử lý phân và chất thải của trẻ.

Nên làm gì khi trẻ bị mắc bệnh?

• Khi thấy trẻ sốt và xuất hiện nốt phỏng ở lòng bàn tay, lòng bàn chân hoặc niêm mạc miệng, cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế.
• Khi trẻ bị bệnh phải cho trẻ nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với trẻ khác.
• Không làm vỡ các nốt phỏng để tránh nhiễm trùng và lây lan bệnh.
• Hạn chế vận động, tăng cường dinh dưỡng, cho trẻ ăn thức ăn lỏng mềm như cháo, súp.
• Nếu nghi ngờ mắc bệnh hãy liên hệ với cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Khi được cán bộ y tế chỉ định điều trị tại nhà, cha mẹ và người chăm sóc trẻ cần thực hiện theo hướng dẫn:

Trong bối cảnh dịch bệnh đang gia tăng, sự chủ động của mỗi gia đình chính là “lá chắn” quan trọng nhất để bảo vệ trẻ trước nguy cơ từ tay chân miệng.

Nguồn: Bộ Y tế