Thấu hiểu cảm xúc – bước đầu của một trải nghiệm chăm sóc tích cực

Một người bệnh trong ICU có thể cảm thấy thế nào khi giữa đêm không gọi được điều dưỡng? Vì sao một gia đình lại lo lắng chỉ từ cách nhìn một tấm phim X-quang? Và điều gì sẽ xảy ra nếu một khoảnh khắc chưa được giải thích đầy đủ trở thành câu chuyện lan truyền trên mạng xã hội? Những tình huống tưởng như rất đời thường ấy đã mở đầu cho những trao đổi sâu sắc về chăm sóc cảm xúc người bệnh tại chương trình tập huấn Chuẩn mực giao tiếp ứng xử cho điều dưỡng, kỹ thuật viên diễn ra ngày 22/9/2026.

Gần 400 điều dưỡng và kỹ thuật viên của Viện tham gia tập huấn.

Chăm sóc cảm xúc không nằm ngoài chăm sóc chuyên môn

Phát biểu khai mạc chương trình, PGS. TS. Vũ Đức Bình, Phó Viện trưởng Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương nhấn mạnh ý nghĩa của việc tổ chức chương trình trong bối cảnh yêu cầu nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh ngày càng được quan tâm. Bên cạnh năng lực chuyên môn, giao tiếp và ứng xử của nhân viên y tế có vai trò quan trọng trong việc tạo dựng niềm tin, sự hợp tác và trải nghiệm tích cực cho người bệnh trong suốt quá trình khám, chữa bệnh.

PGS. TS. Vũ Đức Bình cũng định hướng việc chăm sóc người bệnh cần được nhìn nhận một cách toàn diện, trong đó cảm xúc và tinh thần là những yếu tố cần được quan tâm song hành cùng quá trình thực hiện các hoạt động chuyên môn.

Sau phần khai mạc, ThS. Bùi Ngọc Dũng, Trưởng phòng Điều dưỡng và Kỹ thuật viên trình bày báo cáo “Đánh giá nhanh kết quả ghi phiếu điều dưỡng trên hệ thống bệnh án điện tử (EMR) liên quan đến hoạt động chăm sóc cảm xúc và tinh thần người bệnh tại Viện tháng 9/2026”.

Báo cáo góp phần nhìn nhận việc ghi nhận hoạt động chăm sóc cảm xúc, tinh thần người bệnh trong thực hành điều dưỡng trên hệ thống EMR.

Bài giảng cũng nhấn mạnh nhu cầu chăm sóc cảm xúc hiện diện ở nhiều nhóm người bệnh, trong khi hoạt động này thường “ẩn” trong giao tiếp và chăm sóc tâm lý, dễ bị bỏ sót và khó quan sát, lượng giá.

ThS. Bùi Ngọc Dũng trình bày báo cáo trong chương trình.

Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề và câu chuyện về chăm sóc cảm xúc người bệnh

4 bước để biến giao tiếp thành một phần của chăm sóc

Một nội dung trọng tâm của chương trình là Khung hướng dẫn thực hành chăm sóc cảm xúc người bệnh gồm 4 bước: Kết nối – Xác nhận – Hỗ trợ – Củng cố cảm xúc.

Từ việc chào hỏi, xưng danh, tìm hiểu cảm xúc và nhu cầu của người bệnh, điều dưỡng tiếp tục xác nhận cảm xúc, hướng dẫn, động viên, thực hiện chăm sóc phù hợp rồi phản hồi, dặn dò và kết nối. Đặc biệt, khung thực hành được định hướng tích hợp ngay vào các hoạt động chuyên môn hằng ngày, không tạo thêm một quy trình riêng.

Qua tình huống bà Hương, 68 tuổi, lo sợ phải chọc ven nhiều lần sau trải nghiệm đau đớn ngày hôm trước, bài giảng minh họa cách điều dưỡng có thể vừa thực hiện đúng quy trình truyền kháng sinh, vừa lắng nghe, xác nhận nỗi lo và đưa ra lời hướng dẫn, động viên phù hợp.

Mỗi lần tiếp xúc là một cơ hội

Điều dưỡng được xác định là lực lượng có vai trò trung tâm trong chăm sóc cảm xúc bởi thường xuyên hiện diện, tiếp xúc và đồng hành cùng người bệnh trong suốt quá trình khám, chữa bệnh. Mỗi lần tiếp xúc vì thế không chỉ là một thao tác chuyên môn mà còn là một cơ hội để kết nối, thấu hiểu và tạo dựng trải nghiệm tích cực cho người bệnh.

Với cách tiếp cận mới, chăm sóc cảm xúc người bệnh được cụ thể hóa thành những hành động có thể quan sát và lượng giá, đồng thời được lồng ghép vào thực hành điều dưỡng hằng ngày. Bởi đôi khi, điều người bệnh nhớ không chỉ là chúng ta đã làm gì, mà còn là họ đã cảm thấy thế nào trong những lần được chăm sóc.

Hạnh Toàn