Lắng nghe để thấu hiểu, sẻ chia để đồng hành

Chiều 11/11/2026, buổi sinh hoạt cuối cùng của dự án “Hỗ trợ tâm lý xã hội kết hợp giáo dục sức khỏe y khoa, chăm sóc dinh dưỡng và tiếp cận chăm sóc giảm nhẹ” đã diễn ra tại Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương với nhiều hoạt động thực hành, tương tác dành cho người bệnh và người nhà.

Gần 30 người bệnh và người chăm sóc tham dự chương trình.

ThS. Lý Thị Hảo (Trưởng phòng Công tác xã hội) dẫn dắt và mở đầu buổi sinh hoạt.

Mở đầu buổi sinh hoạt, người tham gia được trải nghiệm hoạt động vẽ tranh theo nhóm. Một người quan sát bức tranh trên màn hình và mô tả lại bằng lời để người còn lại tái hiện trên giấy. Hoạt động tưởng chừng đơn giản nhưng mang đến những trải nghiệm thú vị cùng những tiếng cười giúp mọi người nhận ra tầm quan trọng của việc diễn đạt rõ ràng, lắng nghe và thấu hiểu nhau trong giao tiếp.

Người bệnh chia nhóm, cùng vẽ tranh.

Hoạt động mang đến nhiều niềm vui trong buổi sinh hoạt.

Tiếp đó, người tham gia được đặt mình vào một số tình huống thường gặp trong quá trình điều trị và chăm sóc. Một tình huống đặt ra khi người bệnh cảm thấy sức khỏe ngày càng yếu, lo sợ đau đớn, sợ trở thành gánh nặng cho gia đình nên muốn từ chối điều trị, bỏ ăn uống. Ở tình huống khác, người chăm sóc vì quá lo lắng cho sức khỏe của người thân nên cố gắng ép người bệnh ăn uống nhiều nhất có thể.

Người bệnh đóng vai vào tình huống trong quá trình điều trị, chăm sóc.

Từ những tình huống này, các thành viên cùng chia sẻ cảm nhận khi đứng ở vị trí của người bệnh hoặc người chăm sóc, qua đó hiểu hơn những cảm xúc, mong muốn và khó khăn của mỗi bên.

Thêm một gia đình trên hành trình chiến đấu với bệnh tật

Với em Vũ Ánh Ngọc (sinh năm 2009, đến từ Hải Phòng), những chia sẻ và hoạt động trong chương trình đã gợi lại hành trình điều trị với không ít lo lắng của bản thân và gia đình.

Ngọc phát hiện mắc ung thư máu từ dịp Tết Nguyên đán năm nay sau khi xuất hiện các biểu hiện xuất huyết ở các vị trí như đầu gối, răng… và sụt cân không rõ nguyên nhân. Gia đình đã đưa em đi khám ở nhiều nơi trước khi đến Viện và nhận được chẩn đoán mắc ung thư máu.

Tin dữ khiến cả gia đình bàng hoàng, đặc biệt là mẹ Ngọc đã nhiều lần bật khóc vì lo lắng cho con. Bản thân Ngọc vốn khá lạc quan nhưng cũng không tránh khỏi những lúc buồn, thương cảm khi chứng kiến sự bất an của những người thân yêu.

Trong giai đoạn đầu, bố em từng không muốn con phải đi điều trị xa, lựa chọn cho em sử dụng nước kiềm theo phương pháp dân gian. Có thời điểm, tình trạng của Ngọc trở nên rất nguy hiểm, khiến gia đình càng thêm lo lắng.

Khi được tham gia dự án, Ngọc và gia đình có cơ hội được đội ngũ y tế tư vấn cụ thể hơn về bệnh, các phác đồ điều trị và những vấn đề cần lưu ý trong quá trình chăm sóc.

Những chia sẻ, động viên và hỗ trợ về mặt tâm lý giúp gia đình dần hiểu rõ hơn về hành trình điều trị, đồng thời giúp Ngọc thêm mạnh mẽ để tiếp tục chiến đấu với bệnh tật.

Đặc biệt, dự án còn giúp Ngọc có cơ hội quen biết thêm nhiều “đồng bệnh”. Em được gặp gỡ, trò chuyện, chia sẻ những câu chuyện và trải nghiệm trong thời gian điều trị với những người cùng cảnh ngộ. Nhờ vậy, cuộc sống tại Viện trở nên vui vẻ, bớt buồn tẻ và cô đơn hơn.

Em Ánh Ngọc tham gia các hoạt động giao lưu, thực hành với trạng thái tích cực.

Gửi lời nhắn đến những người bệnh khác, Ngọc mong mọi người hãy dũng cảm đối mặt với bệnh tật, bởi khi đã mắc bệnh, điều quan trọng là cần giữ tinh thần lạc quan, không để nỗi buồn và sự lo lắng lấn át hy vọng, nghị lực điều trị.

Em cũng gửi lời cảm ơn đến các y bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên công tác xã hội đã tận tình chăm sóc, tư vấn, động viên và đồng hành cùng em cũng như gia đình trong suốt thời gian qua. Sự quan tâm ấy khiến em cảm thấy vững vàng hơn giống như có thêm một gia đình bên cạnh trong hành trình điều trị.

Người chăm sóc cũng cần được yêu thương

Cũng trong buổi sinh hoạt, ThS. Hứa Phương Linh (Trung tâm Hospice Spring) đã hướng dẫn người tham gia thực hành “Quét cơ thể” (Body Scan), “Kiểm tra trạng thái” (Check-in) để nhận diện những thay đổi về thể chất, cảm xúc và mức độ căng thẳng của bản thân.

ThS. Hứa Phương Linh hướng dẫn người bệnh Check-in.

Người chăm sóc cũng được gợi ý những cách tự chăm sóc mình trong quá trình đồng hành cùng người bệnh như dành thời gian nghỉ ngơi ngắn, duy trì giấc ngủ, dinh dưỡng, vận động phù hợp; chủ động chia sẻ công việc và tìm kiếm sự hỗ trợ từ người thân, cộng đồng.

Thông điệp được nhấn mạnh là người chăm sóc không nên cố gắng gánh vác mọi việc một mình, bởi muốn chăm sóc tốt cho người khác, trước hết cần biết chăm sóc chính mình.

Cuối buổi sinh hoạt, người bệnh và người nhà cùng viết những lời nhắn nhủ, mong ước và hy vọng của mình lên các tấm giấy ghi chú, sau đó dán lên bảng, cùng tạo nên “cây hy vọng”. 

Mỗi lời nhắn là một tâm tư, một niềm tin và cũng là lời động viên mọi người thêm vững vàng trên hành trình điều trị.

Cây hy vọng sẽ được lưu giữ tại Viện như một món quà tinh thần. Khi người bệnh hoàn thành hành trình điều trị và trở lại cuộc sống khỏe mạnh, họ có thể nhìn lại những lời nhắn, ước nguyện của mình ngày hôm nay, như một dấu mốc đáng nhớ trong cuộc đời.

Kết thúc buổi sinh hoạt cũng là thời điểm tổng kết dự án. Trong suốt quá trình triển khai, người bệnh và người nhà đã được trang bị thêm nhiều kiến thức, kỹ năng thiết thực về bệnh lý, dinh dưỡng, kiểm soát nhiễm khuẩn, chăm sóc tâm lý, tinh thần và chăm sóc tại nhà. Đặc biệt, những buổi gặp gỡ còn tạo cơ hội để người bệnh cùng thực hành, trò chuyện, chia sẻ khó khăn và kết nối với những người có chung hoàn cảnh.

ThS. Lý Thị Hảo đại diện Ban tổ chức trao quà tri ân các chuyên gia tâm lý đến từ Trung tâm Hospice Spring đã đồng hành cùng chương trình.

Hành trình của dự án khép lại, nhưng những tình cảm, sự sẻ chia và kết nối được vun đắp sẽ tiếp tục đồng hành cùng người bệnh và gia đình trên chặng đường phía trước. Bởi chăm sóc người bệnh không chỉ là điều trị về thể chất, mà còn là lắng nghe, nâng đỡ tinh thần và quan tâm đến cả những người đang ngày ngày bên cạnh họ.

Hạnh Toàn

Ảnh: Nhật Long