Đừng nói “không đau đâu” khi cùng con vượt qua sợ hãi thủ thuật
“Không đau đâu” – lời trấn an tưởng chừng giúp trẻ bớt sợ hãi trước mỗi lần thực hiện thủ thuật, nhưng đôi khi lại vô tình khiến nỗi sợ hằn sâu hơn trong tâm trí trẻ.
Theo ThS.Bs. Trần Quỳnh Mai, Phó trưởng Khoa Bệnh máu trẻ em 1, Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương, thay vì phủ nhận hay né tránh cảm xúc của con, cha mẹ nên giúp trẻ hiểu và học cách đối diện với nỗi sợ, đồng thời trấn an bằng sự chân thành cùng những lời giải thích phù hợp. Đó cũng là cách giúp trẻ từng bước trở nên mạnh mẽ, tự tin và can đảm hơn.

Ngày 17/11/2026, tại Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương đã diễn ra buổi sinh hoạt thứ 4 trong chuỗi chương trình “Hỗ trợ tâm lý xã hội dành cho người bệnh và người chăm sóc bệnh nhi lơ-xê-mi cấp” với chủ đề “Cùng con vượt qua sợ hãi thủ thuật”.
Đừng cố ép con phải mạnh mẽ
Chia sẻ tại buổi sinh hoạt, ThS.Bs. Trần Quỳnh Mai cho biết, đối với trẻ mắc bệnh lơ-xê-mi cấp, các thủ thuật y tế, đặc biệt là chọc tủy thường trở thành nỗi ám ảnh, khiến trẻ lo lắng, sợ hãi, tìm cách né tránh và đôi khi không hợp tác với nhân viên y tế.
Nỗi sợ này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân: cảm giác đau khi thực hiện thủ thuật, tâm lý bất an khi phải xa bố mẹ, sự lo lắng trước các dụng cụ y tế hay những trải nghiệm không vui từ các lần can thiệp trước đó.

Những yếu tố này có thể khiến trẻ hình thành tâm lý sợ hãi kéo dài mỗi khi được thông báo phải thực hiện thủ thuật. Trong những tình huống như vậy, cha mẹ không nên cố gắng ép con phải mạnh mẽ, cũng không nên né tránh cảm xúc hay tìm cách “đánh lừa” để con không biết trước điều gì sắp diễn ra.

ThS.Bs. Trần Quỳnh Mai dành lời khuyên, cha mẹ cần giữ vững tâm lý, trở thành điểm tựa tinh thần để con cảm thấy an toàn, đồng thời truyền cho trẻ năng lượng tích cực ngay cả khi con gào khóc, la hét hoặc không hợp tác.
Bởi trong những thời điểm trẻ hoảng sợ nhất, sự bình tĩnh của cha mẹ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Sự bình tĩnh ấy không chỉ thể hiện qua lời nói động viên mà còn được truyền tải qua nét mặt, giọng nói, ánh mắt và từng hành động của cha mẹ.
Khi người lớn giữ được sự điềm tĩnh, trẻ sẽ có thêm cảm giác được bảo vệ, được thấu hiểu và dần có tâm lý vững vàng hơn để đối diện với các thủ thuật điều trị.
Cha mẹ cần làm gì?
Trước nỗi sợ hãi của con khi phải thực hiện các thủ thuật y tế, cha mẹ thường khó tránh khỏi cảm giác lo lắng, xót xa, thậm chí ước mình có thể chịu đau thay con.
Tuy nhiên, nếu để những cảm xúc này chi phối, người lớn có thể mất bình tĩnh, vô tình khiến trẻ thêm hoang mang, bất an.
Trước tình huống này, điều quan trọng đầu tiên là cha mẹ cần giữ vững tâm lý, chủ động điều chỉnh cảm xúc của bản thân. Trẻ nhỏ thường xem cha mẹ là chỗ dựa tinh thần, vì vậy, thái độ bình tĩnh và sự vững vàng của người lớn có thể giúp trẻ cảm thấy an toàn hơn.
Ngược lại, nếu chứng kiến cha mẹ quá lo lắng, sợ hãi hoặc mất kiểm soát, trẻ dễ cảm nhận được sự bất an và càng khó đối diện với tình huống trước mắt. Khi đã ổn định được cảm xúc, cha mẹ cần tìm cách đồng hành cùng con vượt qua nỗi sợ thay vì tìm cách né tránh.

Sự hiện diện, động viên và chia sẻ đúng lúc sẽ giúp trẻ hiểu rằng mình không đơn độc trong những thời điểm khó khăn. Đây cũng là cơ hội để cha mẹ giúp con từng bước học cách nhận diện, chấp nhận và đối diện với cảm xúc của chính mình.
Để giúp phụ huynh nâng cao kỹ năng đồng hành cùng trẻ trong quá trình thực hiện các thủ thuật y tế, ThS. Triệu Thị Biển, Phó trưởng phòng Công tác xã hội, Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương đã đưa ra một số phương pháp đơn giản, dễ áp dụng trong giao tiếp hằng ngày.

Theo ThS. Biển, cha mẹ cần chú ý cách lựa chọn từ ngữ, tránh phủ nhận hoặc xem nhẹ cảm xúc của trẻ. Thay vì nói những câu như “Có gì đâu mà sợ” hay “Không đau đâu”, phụ huynh nên lắng nghe, ghi nhận nỗi lo của con, tôn trọng suy nghĩ và cảm xúc của con.
Những lời trấn an cũng cần xuất phát từ sự chân thành, phù hợp với tình huống thực tế, không nên hứa hẹn những điều không chắc chắn chỉ để trẻ tạm thời yên tâm. Bên cạnh lời nói, thái độ kiên nhẫn và sự quan tâm của cha mẹ cũng đóng vai trò quan trọng.

Khi cảm thấy được thấu hiểu, trẻ sẽ dễ mở lòng chia sẻ nỗi sợ, từ đó có thêm niềm tin và động lực để hợp tác trong quá trình điều trị.
“Khi được an ủi, xoa dịu đúng cách, các con không chỉ cảm thấy nhẹ nhàng hơn mà đôi lúc còn mạnh mẽ động viên ngược lại bố mẹ”, ThS. Biển nói.
Bằng sự thấu hiểu, kiên nhẫn và đồng hành đúng cách, cha mẹ sẽ giúp trẻ dần vượt qua nỗi sợ, thêm tự tin và can đảm trong hành trình điều trị bệnh.
Quang Hải
Bài viết liên quan
Vai trò quan trọng của người chăm sóc trong hành trình chiến đấu cùng người bệnh
11 Tháng Mười Một, 2026Trong hành trình chiến đấu với các bệnh về ung thư máu, vai trò của người chăm sóc hoặc người nhà là vô cùng quan trọng. Nhằm trang bị kiến…
Đồng hành giúp người bệnh tìm sự bình an và ý nghĩa sự sống
30 Tháng Mười, 2026Sức khỏe tinh thần quyết định tới 50% hiệu quả điều trị ung thư. Với mong muốn đồng hành, hỗ trợ và tiếp thêm điểm tựa tinh thần cho người…




