Hiến máu sẽ góp phần tạo ra “luồng sinh khí mới” cho cơ thể

Nhân ngày Quốc tế Người hiến máu (14/6), Tạp chí Sức khỏe+ đã có cuộc trao đổi với ThS.BS. Vũ Quang Hưng, Trưởng khoa Tiếp nhận máu điểm cố định, Trung tâm Máu quốc gia, Viện Huyết học – Truyền máu TW. 

Mời Quý vị theo dõi toàn bộ cuộc trò chuyện tại video dưới đây.

Ngày Quốc tế Người hiến máu 14/6 để tôn vinh những nghĩa cử cao đẹp 

Ngày 14/6 chính là ngày sinh của Karl Landsteiner, nhà bác học đã phát hiện ra hệ nhóm máu ABO, mở ra kỷ nguyên mới cho truyền máu hiện đại. 

ThS.BS Vũ Quang Hưng, Trưởng khoa Tiếp nhận máu điểm cố định, Trung tâm Máu quốc gia, Viện Huyết học – Truyền máu TW phân tích về tác động của việc hiến máu đối với sức khỏe

Hiểu về nhóm máu không chỉ là kiến thức y khoa mà còn là cách để chúng ta bảo vệ chính mình và cộng đồng. 

Hiện nay, thế giới đã công nhận khoảng 48 hệ nhóm máu với hàng trăm kháng nguyên khác nhau, nhưng quan trọng nhất vẫn là hệ ABO và Rh. 

Trung bình mỗi ngày Việt Nam cần khoảng 4.800 đến 5.000 đơn vị máu để đáp ứng nhu cầu cấp cứu, điều trị, nhất là trong những ca phẫu thuật lớn như ghép tạng. 

Những tâm lý e ngại khi hiến máu sẽ khiến cơ thể yếu đi

Trong cộng đồng hiện nay, không ít người vẫn duy trì tâm lý e ngại rằng hiến máu sẽ khiến cơ thể sinh bệnh, làm suy giảm hệ miễn dịch hoặc gây ra những tác động tiêu cực lâu dài đến sức khỏe.

Trao đổi với Tạp chí Sức khỏe+, ThS.BS Vũ Quang Hưng cho biết, với hơn 1,75 triệu lượt người hiến máu an toàn mỗi năm tại Việt Nam, đây là minh chứng sống động nhất cho việc hiến máu không gây hại.

Quy trình lấy máu được thực hiện trong hệ thống kín và vô khuẩn tuyệt đối, BS. Hưng nhấn mạnh.

Một trong những lý do khiến hiến máu an toàn là bởi lượng máu lấy đi luôn nằm trong giới hạn chịu đựng của con người. Lượng máu hiến tặng chỉ chiếm khoảng 1/13 đến 1/15 tổng thể tích máu của cơ thể. Ngay sau khi hiến, cơ thể sẽ kích hoạt cơ chế phản hồi để bù đắp lượng thiếu hụt này.

Về mặt thể tích, dịch cơ thể sẽ được tái tạo rất nhanh thông qua việc ăn uống. Chỉ sau khoảng 1 đến 2 giờ, phần thể tích lỏng đã được bù trừ hoàn toàn. Về mặt tế bào, tủy xương, gan và lách sẽ huy động nguồn máu dự trữ và tăng cường sản sinh tế bào mới.

Việc hiến máu giống như một cách “luyện tập” cho cơ thể, kích thích tủy xương hoạt động mạnh mẽ hơn để tạo ra những tế bào máu mới. – ThS.BS. Vũ Quang Hưng chia sẻ.

Bác sĩ Hưng khẳng định không phải ai muốn cũng có thể hiến máu, bởi tiêu chuẩn tuyển chọn tại các cơ sở truyền máu hiện nay rất khắt khe để đảm bảo an toàn cho cả người cho và người nhận. Người hiến phải đáp ứng các điều kiện về độ tuổi và cân nặng (từ 18-60 tuổi, từ 45kg trở lên).

Người đăng ký hiến máu cũng được bác sĩ khám sàng lọc, xét nghiệm trước khi hiến máu. Khoảng cách giữa các lần hiến máu toàn phần đảm bảo ít nhất 12 tuần để cơ thể hoàn toàn hồi phục.

Trái với quan niệm hiến máu làm giảm sức khỏe, nhiều người coi đây là một cách để kiểm soát sức khỏe định kỳ. Sau khi hiến máu, nhiều người cảm thấy tự tin hơn vì biết dòng máu của mình khỏe mạnh và có thể cứu sống từ 1 đến 3 người bệnh. 

Hơn nữa, quy trình lấy máu được thực hiện trong hệ thống kín và vô khuẩn tuyệt đối. Mỗi người hiến được sử dụng một bộ kim và túi máu riêng biệt, dùng một lần rồi bỏ, loại bỏ hoàn toàn nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh trong quá trình thực hiện.

Thay vì lo lắng về những ảnh hưởng tiêu cực, chúng ta nên nhìn nhận hiến máu như một nghĩa cử nhân văn, vừa giúp tái tạo nguồn máu mới cho bản thân, vừa trao đi cơ hội sống cho những bệnh nhân đang mòn mỏi chờ đợi. – ThS.BS. Vũ Quang Hưng nhấn mạnh.

Tại sao nhóm máu hiếm lại trở nên đặc biệt?

Theo quy ước của Hội Truyền máu Quốc tế, một nhóm máu có tỷ lệ dưới 0,1% trong quần thể được coi là hiếm và dưới 0,01% là rất hiếm. Tại Việt Nam, những người mang nhóm máu Rh(D) âm được coi là người có nhóm máu hiếm vì họ chỉ chiếm khoảng 0,1% dân số (nghĩa là trong 1.000 người mới có 1 người). Con số này khác biệt rất lớn so với một số nước châu Âu hay châu Mỹ, nơi tỷ lệ nhóm máu Rh(D) âm có thể lên tới 15 – 40%. 

Chương trình Gặp mặt người hiến máu nhóm máu hiếm tiêu biểu năm 2025 do Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương tổ chức

Với tỷ lệ thấp như vậy nên nguồn máu này thường không có sẵn dự trữ tại các cơ sở y tế. Khi có ca cấp cứu hoặc phẫu thuật khẩn cấp, việc huy động máu hiếm giống như một cuộc chạy đua với thời gian. 

Để giải quyết bài toán này, Viện Huyết học – Truyền máu TW đã thực hiện đồng thời 3 giải pháp: Xét nghiệm phát hiện, quản lý đội nhóm/câu lạc bộ và kết nối chia sẻ thông tin giữa các cơ sở truyền máu để đảm bảo nguồn máu quý giá trong công tác điều trị.

Khi phát hiện người có nhóm máu hiếm, việc đầu tiên là thông tin cho họ biết, sau đó quản lý dữ liệu đó trong ngân hàng máu và tạo thành các câu lạc bộ nhóm máu hiếm.

Đặc biệt, khi người mang nhóm máu hiếm không may cần truyền máu, họ có thể thông báo ngay cho bác sĩ rằng mình thuộc cộng đồng nhóm máu hiếm để nhận được sự hỗ trợ kịp thời. Ngược lại, khi có người bệnh cần, cơ sở y tế sẽ dựa trên dữ liệu để liên hệ, mời gọi những người trong câu lạc bộ đến hiến máu.

Vì người hiến máu hiếm ở khắp các tỉnh thành trong cả nước, các cơ sở truyền máu cần phải có sự kết nối, chia sẻ cơ sở dữ liệu để khi cần thiết có thể huy động họ hiến tặng cho người bệnh trong những trường hợp khẩn cấp.

Người có nhóm máu hiếm vẫn có cuộc sống sinh hoạt, học tập và lao động bình thường như những người mang nhóm máu phổ biến khác. Tuy nhiên, khi gặp các tình huống cần can thiệp y tế như phẫu thuật hoặc truyền máu, bạn cần thông báo ngay cho bác sĩ điều trị về việc mình thuộc nhóm máu hiếm và thông tin về cộng đồng máu hiếm mà mình đang tham gia để nhận được sự hỗ trợ nhanh nhất.

Mỗi giọt máu cho đi là một cuộc đời ở lại, đặc biệt là đối với những người mang nhóm máu hiếm.

Hiến máu theo đúng quy định không những không hại mà còn có lợi cho sức khỏe. Việc hiến máu giúp kích thích tủy xương tăng sinh tế bào máu mới, tạo ra “luồng sinh khí mới” cho cơ thể. Hơn nữa, với người nhóm máu hiếm, hiến máu và tham gia các Câu lạc bộ nhóm máu hiếm chính là cách tự bảo vệ mình.

Nếu bạn chưa biết mình thuộc nhóm máu nào, hãy đi hiến máu để được xét nghiệm và biết đâu, bạn đang sở hữu dòng máu “quý như vàng”.

Theo Suckhoecong.vn