Hiểu đúng về bệnh để chung sống cùng đa u tuỷ xương
Chiều 16/11/2026, Viện Huyết học – Truyền máu TW đã tổ chức hội thảo “Nâng cao kiến thức cho người bệnh và người nhà về bệnh đa u tủy xương”. Trực tiếp chủ trì buổi hội thảo là PGS.TS. Vũ Đức Bình, Phó Viện trưởng Viện Huyết học – Truyền máu TW cùng các chuyên gia trong lĩnh vực.

PGS.TS. Vũ Đức Bình, Phó Viện trưởng Viện Huyết học – Truyền máu TW chủ trì hội thảo và phát biểu khai mạc.
Nhìn lại quá trình phát triển của y học trong điều trị đa u tủy xương, PGS.TS. Vũ Đức Bình cho biết: “Vào khoảng năm 2000, với các thuốc điều trị ở thời điểm đó, thời gian sống thêm tối đa của bệnh nhân đa u tủy xương chưa được 3 năm. Đến nay, y học đang hướng tới việc điều trị đa u tủy xương trở thành một bệnh mạn tính.
Thực tế đã ghi nhận nhiều người bệnh sống khỏe mạnh từ 10 đến 15 năm và vẫn đều đặn quay trở lại bệnh viện để khám bệnh ngoại trú và tiếp tục điều trị.
Mặc dù đa u tủy xương là một nhóm bệnh ác tính, nhưng nếu người bệnh có hiểu biết đúng, được điều trị tốt và tuân thủ các chỉ định của bác sĩ, hoàn toàn không cần phải quá lo nghĩ như đối với các bệnh ung thư khác”.

PGS.TS. Vũ Đức Bình chia sẻ về những tiến bộ y học giúp kéo dài thời gian sống khỏe mạnh cho người bệnh.
Bệnh đa u tủy xương bắt nguồn từ đâu và ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào?
Tiếp nối chương trình là phần chia sẻ chi tiết những kiến thức về bệnh do BSCKII. Nguyễn Thùy Dương, Trưởng khoa Điều trị đa u tủy xương trình bày.
Theo bác sĩ, bệnh đa u tủy xương thường gặp ở người trung niên và cao tuổi, với độ tuổi trung bình lúc chẩn đoán là trên 69 tuổi.
Hiện nay, y học vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây ra căn bệnh này, nhưng các nghiên cứu cho thấy bệnh thường bắt nguồn từ những biến đổi, đột biến gen của các tế bào tương bào trong tủy xương.
Ở trạng thái bình thường, tế bào tương bào có nhiệm vụ tiết ra kháng thể miễn dịch để chống lại các tác nhân xâm nhập như vi khuẩn hay virus.
Tuy nhiên, khi bị biến đổi gen và trở thành tương bào ác tính, chúng sẽ sản sinh quá mức một loại kháng thể không có chức năng miễn dịch, gọi là kháng thể đơn dòng hay protein đơn dòng (thường được các bác sĩ gọi là chỉ số bệnh tăng lên).

BSCKII. Nguyễn Thùy Dương, Trưởng khoa Điều trị đa u tủy xương trình bày tổng quan về bệnh.
Sự tăng sinh quá mức của các tế bào đa u tủy xương gây ra nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng đối với cơ thể:
Thứ nhất, các tế bào ung thư này chiếm chỗ của tế bào bình thường, khiến hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu không thể sinh sôi, phát triển, dẫn đến tình trạng thiếu máu, mệt mỏi và dễ chảy máu (như chảy máu mũi).
Thứ hai, do kháng thể được tiết ra nhiều nhưng không có chức năng miễn dịch, người bệnh rất dễ bị nhiễm khuẩn, viêm nhiễm và sốt.
Thứ ba, các tế bào bất thường lắng đọng tại thận sẽ gây tổn thương và dẫn đến suy thận.
Thứ tư, các tế bào tương bào ác tính còn gây phá hủy xương, làm tăng canxi máu với các biểu hiện như đau đầu, lú lẫn.
Chính vì các tế bào ác tính tích tụ và tạo thành nhiều khối u nhỏ tại nhiều vị trí trong xương nên bệnh được gọi là đa u tủy xương.
Chính vì các tế bào ác tính tích tụ và tạo thành nhiều khối u nhỏ tại nhiều vị trí trong xương nên bệnh được gọi là đa u tủy xương.

Toàn cảnh hội thảo “Nâng cao kiến thức cho người bệnh và người nhà về bệnh đa u tủy xương”.
Tầm quan trọng của dinh dưỡng giúp cơ thể tái tạo các tế bào máu
Tiếp nối phần chia sẻ về bệnh đa u tủy xương của BSCK II. Nguyễn Thùy Dương, ThS. Phan Kim Dung, Trưởng khoa Dinh dưỡng và Tiết chế đã mang tới những hướng dẫn dinh dưỡng cần thiết để người bệnh có thể áp dụng và tuân theo.

ThS. Phan Kim Dung hướng dẫn chế độ dinh dưỡng giúp hỗ trợ tái tạo tế bào máu, nâng cao thể trạng trong quá trình điều trị.
Trong quá trình điều trị các bệnh về máu nói chung và bệnh đa u tủy xương nói riêng, dinh dưỡng đóng vai trò vô cùng quan trọng.
Không chỉ cung cấp năng lượng, dinh dưỡng còn là một liệu pháp hỗ trợ giúp nâng cao thể trạng, tăng cường hiệu quả của thuốc điều trị, đồng thời giảm thiểu và khắc phục các triệu chứng gặp phải trong suốt quá trình chữa bệnh.
Trên thực tế, hiện chưa có một chế độ dinh dưỡng chuyên biệt nào dành riêng cho người bệnh máu; thay vào đó, phác đồ dinh dưỡng sẽ được xây dựng dựa trên các triệu chứng lâm sàng và diễn biến cụ thể của bệnh để đảm bảo tính sát thực và hiệu quả nhất.
Bệnh đa u tủy xương tác động đa chiều và trực tiếp đến tình trạng dinh dưỡng thông qua việc tổn thương tạng làm thay đổi nhu cầu dưỡng chất, phản ứng viêm hệ thống gây tăng dị hóa và đốt cháy đạm liên tục dẫn đến sụt cân, teo cơ, cùng các tác dụng phụ gây rối loạn tiêu hóa và suy giảm miễn dịch làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Vì vậy, việc ăn uống lúc này không đơn thuần là để no mà nhằm cung cấp đủ nguyên liệu giúp cơ thể tái tạo các tế bào máu, duy trì thể trạng tối ưu và bảo vệ khối cơ trong suốt quá trình điều trị lẫn giai đoạn hồi phục.
Một chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp nâng cao sức đề kháng, hạn chế biến chứng và tác dụng phụ của thuốc, bảo vệ niêm mạc ruột, củng cố hệ miễn dịch, đồng thời hỗ trợ tủy xương phục hồi nhanh chóng để tạo ra các tế bào máu mới.
![]() |
![]() |
Người bệnh và người nhà đã tập trung theo dõi nội dung báo cáo, chủ động ghi chép và tích cực đặt câu hỏi tới các bác sĩ.
Giải đáp những câu hỏi của người bệnh
Bày tỏ sự trân trọng trước những chia sẻ hữu ích từ đội ngũ y bác sĩ về bệnh đa u tủy xương và chế độ dinh dưỡng, bệnh nhân Nguyễn Thị Tương đã đặt câu hỏi sau khi hoàn tất giai đoạn điều trị và chuyển sang theo dõi định kỳ, bệnh nhân có thể sử dụng sâm nhung hay không?

Người bệnh Nguyễn Thị Tương đặt câu hỏi về việc sử dụng sâm nhung để bồi bổ sức khỏe sau khi hoàn tất giai đoạn điều trị.
Giải đáp thắc mắc của người bệnh về việc sử dụng sâm nhung và các sản phẩm bồi bổ sau liệu trình, PGS.TS. Vũ Đức Bình, Phó Viện trưởng đã đưa ra những lưu ý quan trọng nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả trong quá trình theo dõi, điều trị bệnh.
Trước hết, PGS.TS. Vũ Đức Bình khẳng định không có bất kỳ loại sâm, nhung (nhung hươu, nhung nai) hay thực phẩm chức năng nào có tác dụng điều trị khỏi bệnh, mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ nâng cao thể trạng. Nếu có nhu cầu sử dụng, người bệnh bắt buộc phải lựa chọn sản phẩm rõ nguồn gốc, đảm bảo tính chính danh, hàng chuẩn và tuyệt đối không lạm dụng.

PGS.TS. Vũ Đức Bình giải đáp thắc mắc của người bệnh và khuyến cáo thận trọng khi sử dụng sâm nhung.
Về thời điểm dùng, PGS.TS. Vũ Đức Bình khuyến cáo người bệnh không nên sử dụng các sản phẩm bồi bổ trong giai đoạn hóa trị cao điểm hoặc khi đang gặp tác dụng phụ của thuốc.
Việc dùng song song dễ làm mờ hoặc gây nhầm lẫn giữa phản ứng của cơ thể với thực phẩm (như rối loạn tiêu hóa, đại tiện) và tác dụng phụ của phác đồ điều trị. Khi sức khỏe đã ổn định, người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị trước khi dùng và luôn lắng nghe, theo dõi sát phản ứng của cơ thể.
Đặc biệt, từ kinh nghiệm lâm sàng, Phó Viện trưởng lưu ý sự khác biệt rõ rệt giữa các sản phẩm có nguồn gốc thực vật và động vật. Trong khi các chế phẩm mang tính chất cây cỏ tương đối an toàn nếu dùng đúng cách, thì người bệnh cần hết sức thận trọng và tốt nhất không nên sử dụng các loại cao động vật (như cao hổ cốt, cao trăn, cao ngựa…). Thực tế điều trị đã ghi nhận trường hợp sử dụng cao hổ cốt làm kích thích tế bào ung thư phát triển mạnh, dẫn đến tình trạng kháng thuốc hoàn toàn và gây khó khăn cho quá trình cứu chữa.
Bày tỏ băn khoăn chung của nhiều người đang điều trị nội trú, người bệnh Nguyễn Xuân Quyền chia sẻ bản thân mới trải qua 5 tháng điều trị và nhận thấy thực tế đáp ứng phác đồ điều trị ở mỗi người rất khác nhau.

Người bệnh Nguyễn Xuân Quyền chia sẻ băn khoăn về nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt trong thời gian lui bệnh ở mỗi cá nhân.
Theo tìm hiểu, sau liệu trình kéo dài khoảng 8 tháng, nếu tình trạng ổn định, người bệnh sẽ được xuất viện và tái khám định kỳ hàng tháng. Tuy nhiên, có người duy trì được sức khỏe suốt nhiều năm, nhưng cũng có trường hợp chỉ sau 2 tháng đã phải quay lại viện điều trị tiếp. Từ thực tế này, người bệnh mong muốn các bác sĩ giải đáp vì sao lại có thời gian lui bệnh khác nhau như vậy?
Giải đáp băn khoăn của người bệnh về sự khác biệt trong thời gian lui bệnh ở mỗi cá nhân, BSCK II. Nguyễn Thùy Dương, Trưởng khoa Điều trị đa u tủy xương cho biết yếu tố cốt lõi nằm ở đặc điểm tổn thương di truyền và đột biến gen của tế bào tương bào ác tính.
Những bệnh nhân thuộc nhóm nguy cơ cao (mang đột biến nhóm gen xấu) sẽ có tỷ lệ tái phát sau điều trị cao hơn, thường phải điều trị duy trì bằng các thuốc kháng thể đơn dòng. Bên cạnh đó, những trường hợp thuộc nhóm kháng trị nguyên phát (không đáp ứng thuốc ngay từ đầu và phải thay đổi phác đồ liên tục) thường có tiên lượng xấu hơn, buộc phải điều trị liên tục mà không có thời gian nghỉ.
Ngoài yếu tố di truyền, việc đảm bảo phác đồ không bị gián đoạn bởi các biến cố như nhiễm khuẩn, biến cố về xương hay các bệnh kết hợp sẽ giúp nâng cao tỷ lệ lui bệnh.
Đặc biệt, người bệnh cần tuyệt đối tuân thủ liều điều trị, tránh tình trạng quên thuốc khiến tế bào ung thư thích nghi và sinh ra các đột biến kháng thuốc mới, làm gia tăng nguy cơ tái phát.
Với những chia sẻ chuyên sâu và giải đáp từ đội ngũ y bác sĩ, chương trình đã giúp người bệnh cùng người nhà tháo gỡ nhiều nút thắt tâm lý trên hành trình điều trị đa u tủy xương. Việc duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý và tuyệt đối tuân thủ phác đồ điều trị, người bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát được triệu chứng, hạn chế tái phát để chung sống lâu dài với bệnh.
Gia Thắng – Hoàng Duy










